آیا میدانید سالانه بیش از ۹۶ میلیارد مترمکعب گاز در کشور صرفاً برای سرمایش و گرمایش ساختمانها هدر میرود و بخش عمدهای از این سرمایه ملی به دلیل ضعف در عایقکاری دیوارهای پیرامونی به راحتی تلف میشود؟
امروز با سختگیرانهتر شدن نظارتهای قانونی و الزام اجرای بیچونوچرای «مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان»، دیگر عایقبندی پوسته خارجی یک انتخاب لوکس یا داوطلبانه نیست؛ بلکه یک الزام حقوقی و مهندسی است که غفلت از آن میتواند کل پروژه شما را در چرخدندههای اداری شهرداری متوقف کرده و مانع از صدور گواهی پایانکار شود.
اما چالش اصلی سازندگان و مهندسان این است: چگونه میتوان بدون افزایش ضخامت دیوارها و از دست رفتن متراژ مفید و قابل فروش آپارتمان، بالاترین رده انرژی را کسب کرد؟
در این مقاله، قرار است از زاویه دید مهندسی ارزش به این پرسش پاسخ دهیم و بررسی کنیم که چطور انتخاب یک بلوک عایق نوین و مهندسیشده مانند بلوک عایق والاکس Wallax XPS Plus به عنوان سرآمد راهکارهای همگن، میتواند نه تنها وزن سازه شما را به شدت کاهش داده و پایداری لرزهای آن را تضمین کند، بلکه فرآیند سنتی و زمانبر عایقکاری چندلایه را به یک عملیات دیوارچینی سریع و تکمرحله ای تبدیل نماید.
اگر به دنبال ساخت سازهای مدرن، کم هزینه و صددرصد منطبق بر استانداردهای روز هستید، در ادامه این راهنمای تخصصی با ما همراه باشید تا کلید عبور مقتدرانه از فیلترهای مبحث ۱۹ را در دستان خود بگیرید.
دیوار(بلوک) مناسب مبحث ۱۹
دیوار مناسب مبحث ۱۹ دیواری است که بتواند مقاومت حرارتی (R-Value) استاندارد تعیینشده در آییننامه را بر اساس گروه ساختمان و اقلیم منطقه تامین کند. این دیوار باید به عنوان بخشی از پوسته حرارتی یکپارچه عمل کرده و تبادل حرارتی ناخواسته بین فضاهای کنترلشده داخل و فضای خارج را به حداقل برساند. دیوار مناسب علاوه بر عملکرد حرارتی، باید الزامات مبحث سوم (حریق)، مبحث هجدهم (صدا) و مبحث ششم و آییننامه ۲۸۰۰ (پایداری لرزهای) را به طور همزمان پاس کند.
بیشتر بخوانید: دیوار عایق حرارت
دیوار عایق مبحث ۱۹
مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، روشهای مختلفی را برای عایقکاری حرارتی دیوارهای پیرامونی به رسمیت میشناسد .
- عایق همگن (Distributed): کل ضخامت دیوار از مصالحی با هدایت حرارتی بسیار کم تشکیل شده است. حداقل مقاومت حرارتی مورد نیاز برای این جدار در رده انرژی الزامی (EC) ساختمانهای گروه دو، برابر ۱.۴ است.
- عایق خارجی: لایه عایق حرارتی در سمت نمای خارجی دیوار قرار میگیرد (مانند سیستم ETICS) که حداقل مقاومت حرارتی مورد نیاز آن در رده EC برابر ۰.۹ است.
- عایق داخلی: لایه عایق در سمت داخل ساختمان اجرا میشود و حداقل مقاومت حرارتی مورد نیاز آن ۱.۵ است.
- عایق میانی (دوجداره): عایق در بین دو لایه دیوار سفتکاری محصور میگردد و حداقل مقاومت حرارتی آن ۱.۵ است.
بیشتر بخوانید: انواع عایق حرارتی دیوار داخلی ساختمان
دیوار خارجی مبحث ۱۹
دیوار خارجی به بخشی از پوسته خارجی غیرنورگذر ساختمان اطلاق میشود که در تماس مستقیم با فضای خارج یا هوای آزاد قرار دارد. الزامات حرارتی دیوارهای خارجی به دلیل مواجهه با تغییرات شدید دمایی محیط، بسیار سختگیرانهتر از دیوارهای مجاور فضاهای کنترلنشده (مانند داکتها و راهپلهها) است. برای دیوارهای خارجی پیرامونی، پایداری در برابر باد، جلوگیری از نفوذ آب باران و رطوبت، و مهار پلهای حرارتی در محل اتصال به اسکلت سازه الزامی است.
بیشتر بخوانید: عایق کاری پوسته خارجی ساختمان
دیوار دوجداره در مبحث ۱۹
دیوار دوجداره (Cavity Wall) یکی از روشهای کلاسیک و مورد تایید در طراحی پوسته حرارتی ساختمانها است که با قرار دادن یک لایه عایق حرارتی در میان دو دیواره داخلی و خارجی بنایی اجرا میشود. طبق ضوابط تجویزی مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، حداقل مقاومت حرارتی مورد نیاز برای دیوار دوجداره (با عایق میانی) در ساختمانهای مسکونی گروه ۲، برابر با ۱.۵ m^2.K/W تعیین شده است.
اگرچه روشهای سنتی اجرای دیوار دوجداره کارگاهی، عایق حرارتی را در برابر آسیبهای فیزیکی و محیطی محافظت میکنند، اما با چالشهای فنی و اجرایی بزرگی مواجه هستند. این روشها ضخامت تمامشده دیوار را به شدت افزایش داده، فضای مفید داخلی ساختمان را کاهش میدهند، بار مرده سازه را بالا میبرند و به دلیل نیاز به دیوارچینی دبل (دو لایه موازی دیوارچینی)، سرعت اجرای کار را به حداقل میرسانند.
بلوک عایق Wallax XPS Plus نسل نوین و صنعتی دیوارهای دوجداره
برای حل همزمان این چالشهای مهندسی، بلوک عایق والاکس (Wallax XPS Plus) به عنوان یک جداره پیشساخته و کامپوزیت صنعتی معرفی و شناخته میشود. در این فناوری، لایه عایق پلیاستایرن (XPS) با دانسیته استاندارد در کارخانه و در حین فرآیند تولید مکانیزه، بین دو پوسته بتنی سبک مسلح قرار میگیرد. این امر باعث میشود که والاکس تمامی مزایای یک دیوار دوجداره را بدون عیوب سنتی آن ارائه دهد.
قابلیتها و ویژگیهای فنی جدار والاکس XPS Plus
تامین مقاومت حرارتی فوقالعاده با ضخامت کمتر
برخلاف دیوارهای دوجداره سنتی که ضخامتهای بالای ۳۰ سانتیمتر دارند، بلوک عایق والاکس در ضخامتهای بسیار بهینه اجرا میشود. مدل ۱۲ سانتیمتری آن با xps ۵ سانتیمتری میانی (مخصوص اقلیمهای ۲ و ۳) و مدل ۱۷ سانتیمتری آن با عایق xps ۱۰ سانتیمتری میانی (مخصوص اقلیم ۱) ، مقاومتی به مراتب بالاتر از حد مجاز آییننامه را با ضخامت تمامشده ناچیز 25 سانتیمتر تامین می کنند.
سبکسازی بینظیر سازه (کاهش بار مرده)
وزن هر مترمربع دیوار (جدار) والاکس تنها ۱۸۹ کیلوگرم است. این عدد در مقایسه با سایر بلوکها مانند هبلکس (با وزن ۳۰۷ کیلوگرم بر مترمربع در ضخامت مشابه) و دیوارهای دوجداره سنتی بسیار سبکتر بوده و بار مرده کل سازه را به شدت کاهش میدهد.
افزایش سرعت اجرا با حذف دیوارچینی دبل
از آنجا که دو جدار بتنی و لایه عایق میانی در بلوک والاکس به صورت یکپارچه تولید شدهاند، اجرای دیوار در یک مرحله واحد انجام میشود. این کار نیاز به دیوارچینی موازی و نصب دستی عایق در کارگاه را حذف کرده و سرعت ساختوساز را چندین برابر افزایش میدهد.
ایمنی و پایداری لرزهای فوقالعاده
برخلاف دیوارهای دوجداره سنتی که مستعد لایهلایه شدن (Delamination) و ناپایداری خارج از صفحه در هنگام زلزله هستند، بلوکهای والاکس با طراحی مهندسی دوجداره خود، کاملاً ایمن و منطبق بر پیوست 6 آییننامه ۲۸۰۰ زلزله طراحی شدهاند.
عایقبندی صوتی بسیار بالا
وجود لایه عایق در میان دو جدار بتنی، کارایی صوتی دیوار را ارتقا داده و تراز صدا را تا ۵۰ دسیبل کاهش میدهد که آسایش صوتی بسیار مناسبی را فراهم میآورد.
چسبندگی عالی نازک کاری و نما
این محصول به دلیل داشتن شیارهای فیزیکی سطحی بر روی پوستههای بتنی خود، و جذب آب استاندارد و همچنین مقاومت سطحی بالا چسبندگی فوقالعادهای به انواع ملاتها، گچ و سنگ نما داشته و برخلاف بلوکهایی نظیر هبلکس، ریسک جداشدگی نما در آن وجود ندارد.
بیشتر بخوانید: چسبندگی نما به دیوار
دوام، تعمیر و نگهداری دیوارهای عایق بندی شده
در بررسی روشهای اجرای عایقبندی دیوار، توجه به میزان پایداری آنها ضروری است؛ چرا که عایقها تحت تأثیر تنشهای حرارتی، رطوبت و ضربههای مکانیکی، در بلندمدت دچار فرسودگی میشوند و نیازمند بازبینی و نگهداری هستند. در کشورهای پیشرو، شرکتهای تخصصی جهت پایش عملکرد حرارتی جدارها فعالیت میکنند. این مراکز در صورت بروز مشکلاتی نظیر ایجاد درز میان لایهها، نفوذ رطوبت به بدنه عایق یا تخریب ناشی از تابش مستقیم خورشید، اقدامات لازم جهت تعمیر و بازسازی دیوار را انجام میدهند. شایان ذکر است که در دیوارهای دارای عایق همگن (مانند والاکس و هبلکس)، در صورت اجرای صحیح، طول عمر عایق با طول عمر سازه برابر بوده و در بلندمدت نیاز به عملیات ترمیمی نخواهند داشت.
به این ترتیب، بلوک والاکس XPS Plus با ادغام هوشمندانه فوم عایق و جدار بتنی مسلح، تعریف مهندسی جدیدی از “دیوار دوجداره” ارائه داده است که همزمان بهرهوری انرژی مبحث ۱۹، پایداری لرزهای و توجیه اقتصادی پروژه را تضمین مینماید.
بهترین دیوار برای مبحث ۱۹
از دیدگاه مهندسی ارزش و تحلیل چندمعیاره، بهترین دیوار برای مبحث ۱۹ دیواری است که بالاترین مقاومت حرارتی را با کمترین ضخامت، سبکترین وزن و سادهترین روش اجرایی در کارگاه ارائه دهد .
دیوار ساختهشده با بلوکهای عایقدار والاکس (Wallax XPS Plus) به عنوان بهترین راهکار شناخته میشود. این دیوار به دلیل قرارگیری فوم XPS در هسته مرکزی بتن سبک، بدون نیاز به لایههای عایقکاری ثانویه و موازی، مقاومت حرارتی فوقالعادهای را تامین کرده و ضخامت تمامشده دیوار را به حداقل میرساند.
دیوار ساختمان مطابق مبحث ۱۹
رعایت عایقبندی حرارتی دیوارهای ساختمان مطابق با آخرین ویرایش مبحث ۱۹، برای اخذ گواهی پایانکار ساختمانها الزامی و اجباری است. مهندسان طراح، ناظر و مجری در قبال اجرای صحیح پوسته حرارتی مسئولیت حقوقی دارند. دیوار ساختمان باید به گونهای طراحی شود که در رده انرژی الزامی (EC) یا ردههای برتر (EC+) قرار گیرد تا علاوه بر پاس کردن قوانین، آسایش حرارتی ساکنان و کاهش هزینههای مصرف گاز و برق را تضمین کند.
بیشتر بخوانید: الزامات حرارتی دیوار چیست؟
حداقل شیب دیوار در مبحث ۱۹ چند درجه است؟
بر اساس تعاریف دقیق فیزیک ساختمان در مبحث ۱۹ مقررات ملی :
- دیوار به بخش غیرنورگذر پوسته خارجی گفته میشود که به صورت عمودی یا با زاویه بیش از ۶۰ درجه نسبت به افق قرار گرفته باشد.
- اگر جدار غیرنورگذر دارای شیب مساوی یا کمتر از ۶۰ درجه نسبت به افق باشد، آییننامه آن را در دستهبندی بام قرار میدهد (بام شیبدار بین ۱۰ تا ۶۰ درجه و بام تخت کمتر از ۱۰ درجه)
بنابراین، حداقل شیب یک جدار برای اینکه از نظر قوانین انرژی “دیوار” تلقی شود، ۶۰ درجه نسبت به سطح افقی است.
بلوک مناسب مبحث ۱۹
بلوک مناسب برای دیوارچینی مطابق مبحث ۱۹، بلوکی است که علاوه بر چگالی پایین (جهت کاهش بار مرده سازه)، ضریب هدایت حرارتی بسیار پایینی داشته باشد تا ضخامت دیوارهای پیرامونی ساختمان بهینهسازی شود. طبق پیوست ۷ آییننامه، استفاده از بلوکهای بتن هوادار اتوکلاو شده AAC/هبلکس، والاکس، بلوکهای سبک سیمانی پومیسی یا لیکا، و بلوکهای کامپوزیت عایقدار گزینههای مناسب به شمار میروند.
بهترین بلوک برای مبحث ۱۹
با بررسی دتایلهای فنی ، بلوک عایقدار والاکس (Wallax XPS Plus) به عنوان بهترین و پیشرفتهترین بلوک برای انطباق با مبحث ۱۹ معرفی شده است. این بلوک با قرار دادن ورق عایق پلیاستایرن اکسترود شده (XPS) با ضخامت بالا در مرکز لایه بتنی سبک مسلح به الیاف PP، یک بلوک کامپوزیت فوقعالی پدید آورده است. استفاده از این بلوک نیاز به اکیپهای تخصصی عایقکاری ثانویه را حذف کرده و سرعت دیوارچینی را به حداکثر میرساند.
پیش تر در والاکس به توضیح مطلب بهترین بلوک سبک ساختمانی پرداختیم.
در جدول زیر، مقایسه فنی بین بلوک سبک هبلکس (AAC) و بلوک عایقدار والاکس بر اساس مستندات مهندسی ارزش ارائه شده است:
جدول مقایسه مهندسی بلوک عایق والاکس و بلوک هبلکس
| آیتم مورد نیاز فنی | بلوک عایق والاکس (XPS Plus) | بلوک هبلکس (AAC) |
| وزن هر مترمربع دیوار (kg) | ۱۸۹ | ۳۰۷ |
| ضخامت تمامشده دیوار (cm) | ۲۱ | ۳۶ |
| ایمنی و پایدار لرزهای | ایمن (منطبق بر پیوست ۶ آییننامه ۲۸۰۰) | ناایمن |
| مقاومت در برابر حریق | مقاوم (کلاس غیرقابل اشتعال) | مقاوم |
| چسبندگی به انواع نما و ملات | عالی (دارای شیارهای فیزیکی سطحی) | ضعیف |
| میزان کاهش تراز صوت (دسیبل) | ۵۰ دسیبل | ۵۰ دسیبل |
بلوک عایق مبحث ۱۹
بلوک عایق به بلوکهایی گفته میشود که به تنهایی الزامات مربوط به عایق بندی حرارتی دیوار را رعایت کنند و در والاکس این بلوکها در ضخامتهای مختلف تولید میشوند:
- ضخامت 10 سانتیمتر والاکس: با لایه عایق فوم xps به ضخامت 3 سانتیمتر؛ مناسب برای دیوارهای پیرامونی در اقلیمهای ۳ و دیوار دور فضای کنترل نشده برای اقلیم 2و3 مناسب هستند.
- ضخامت ۱۲ سانتیمتر والاکس: با لایه عایق فوم xps به ضخامت 6 سانتیمتر؛ مناسب برای دیوارهای پیرامونی در اقلیمهای 1 و 2 و 3 برای کسب رده انرژی ec یا d مناسب هستند.
- ضخامت ۱۷ سانتیمتر والاکس: با لایه عایق صلب xps به ضخامت ۱۰ سانتیمتر؛ به عنوان یک فوقعایق برای دیوارهای پیرامونی واقع در اقلیمهای سرد و سخت و گرفتن رده انرژی A یا EC++ (گروه ۱)
مصالح مناسب مبحث ۱۹
پیوست ۷ مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، ضرایب هدایت حرارتی، مصالح متداول را مشخص کرده است که انتخاب آنها باید مهندسیشده باشد:
- بتن سبک هوادار اتوکلاو شده (AAC): ضریب هدایت حرارتی حدود ۰.۱۵ تا ۰.۲۹ W/m.K بر حسب چگالی خشک
- . فوم پلیاستایرن اکسترود شده (XPS): به عنوان یکی از قویترین عایقهای حرارتی با ضریب هدایت حرارتی فوقالعاده پایین حدود ۰.۰۳۱ W/m.K.
- عایقهای الیافی (پشم سنگ): ضریب هدایت حرارتی در بازه ۰.۰۳۸ تا ۰.۰۵۵ W/m.K
- چسب تخصصی والاکس: برای نصب بلوکها با ضخامت تنها ۱ میلیمتر استفاده میشود تا با حذف ملات ماسه سیمان حجیم سنتی، پلهای حرارتی در درزها و بندهای دیوار به طور کامل مهار شوند
جمعبندی
برای عبور مهندسی از فیلترهای نظارتی مبحث ۱۹ و دستیابی به یک ساختمان پایدار و انرژی کارا، تغییر رویکرد از مصالح سنتی به سمت بلوکهای پیشساخته عایقدار همگن Wallax XPS Plus کارآمدترین مسیر مهندسی است. این فناوری نهتنها وزن سازه را به شدت کاهش میدهد، بلکه ضخامت نازکتر دیوار (۲۱ سانتیمتر در مقابل ۳۶ سانتیمتر هبلکس یا دیوار دو جداره) فضای مفید و قابل فروش بیشتری را در پروژه در اختیار سازندگان قرار میدهد.
